تغذیه به منزله بخشی از درمان سرطان



همانطور که می‌دانیم برخی روشهای درمانی نظیر شیمی درمانی، عوارضی را در بیماران ایجاد می‌کنند که موجب بروز مشکلاتی در غذا خوردن آنان می‌شود تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، زخم‌های دهانی، درد، خستگی، بی اشتهایی، ناتوانی در خوردن حجم کافی غذا (به علت احساس سیری زودرس)، تغییر در احساس طعم و مزه غذا، اشکال در جذب غذا ( با وجود غذا خوردن، بیمار کاهش وزن پیدا می‌کند) و افسردگی، از جمله این مشکلات هستند. می‌توان برخی نکات و اقدامات مفید را برای کاهش مشکلات نظیر بی‌اشتهایی احساس طعم و بوی بد در دهان و خوراکی‌ها، زخم و خشکی دهان آموزش داد تا بیماران، ضمن مشورت با پزشک معالج، برای کاهش مشکلات خود آن‌ها را به کار بگیرند.

در ادامه این بحث به مواردی چون تهوع و استفراغ، اسهال، درد، خستگی و یبوست می‌پردازیم.

تهوع و استفراغ

مصرف بعضی از داروهای شیمی درمانی، گروهی از داروهای مسکن و تغییراتی که در دستگاه گوارش بیماران ایجاد می‌شود، می‌تواند منجر به تهوع و استفراغ در آنان شوند. گرچه داروهای جدید شیمی درمانی با عوارض خفیف‌تری همراه هستند، اما باز ممکن است چنین وضعیتی ایجاد شود در این صورت: هم

1- از مصرف غذاهایی که بوی تند دارند (مثل ماهی) خودداری کنید.

2- بهتر است غذا را به صورت سردتر میل‌تر کنید.

3- غذاهایی را که بیشتر دوست دارید، بخورید.

4- از غذاهایی نرم‌تر مثل نان، برنج و سوپ استفاده کنید.

5- خوردن کلوچه و آب میوه ممکن است کم‌تر ایجاد حالت تهوع کند.

6- در صورتی که خوردن غذای جامد برایتان دشوار است. بیشتر از مایعات استفاده کنید.

7- انجام فعالیت‌های آرامش بخش مثل نفس کشیدن عمیق وگوش دادن به موسیقی می‌تواند مفید باشد.

8- گوش دادن به موسیقی با تماشای تلویزیون، در حین غذا خوردن ممکن است برایتان مفید باشد.

9- تا یک ساعت بعد از غذا خوردن، از انجام کارهایی که حالت تهوع ایجاد می‌کنند (مانند مسواک زدن) خودداری کنید.

10- چنانچه با مصرف داروهای فعلی، تهوع شما ادامه دارد، با دکترتان مشورت کنید، زیرا ممکن تست تجویز داروی جدید با انتخاب ترکیبی از داروها بتواند موثر باشد.

11- ممکن است حالت تهوع شما مربوط به داروهای ضد دردی باشد که مصرف می‌کنید. از این رو بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

اسهال

به اجابت مزاج مکرر، شل و پر حجم، اسهال می‌گویند. این مشکل ممکن است به دنبال شیمی درمانی با مصرف بعضی از آنتی بیوتیک‌ها پیش بیاید.

در اسهال، بسته به شدت آن، مایعات بدن از دست می‌رود و این امر موجب کاهش وزن و کمبود مایعات بدن می‌شود، پس بهتر است:

1- از مصرف قهوه و موادی که موجب تحریک حرکات روده می‌شوند، خودداری کنید.

2- از خوردن غذاهای بسیار گرم یا بسیار سرد که روده‌ها را تحریک و وادار به فعالیت می‌کنند خودداری کنید.

3- مایعات از دست رفته را با نوشیدن آب و سایر نوشیدنی‌های قابل تحمل، جبران کنید و از مصرف زیاد آب سیب و نوشیدنی‌های شیرین و قندی که باعث بدتر شدن اسهال می‌شوند، خودداری کنید.

4- اگر به دفعات زیاد، در روز دچار اسهال می‌شوید. سعی کنید با استفاده از موز، سیب زمینی، گوجه فرنگی و خربزه املاح از دست رفته را جایگزین نمایید. این مواد به اضافه برنج و نان می‌توانند در جبران کاهش وزن شما مؤثر باشند.

5- مصرف بعضی از آنتی بیوتیک‌ها و داروهای شیمی درمانی، ممکن است موجب عدم تحمل شوند. در این صورت، مصرف شیرهای بدون لاکتوز و سایر محصولات لبنی، بویژه ماست توصیه می‌شود.

6- در هنگام اسهال، از مصرف غذاهای دارای فیبر زیاد، مثل کاهو و سبزیجات خودداری کنید، چون وضعیت شما را خراب‌تر می‌کند.

7- چنان چه قبلاً از داروهای ملین استفاده می‌کردید، در مورد قطع کردن آنها با پزشک معالج مشورت کنید.

یبوست

یبوست وقتی ایجاد می‌شود که فعالیت روده‌ها کاهش پیدا کرده باشد. مصرف داروهای ضد درد، شیمی درمانی وبرخی بیماری‌های دستگاه گوارش ممکن است موجب یبوست بیمار شوند یا احساس پری و ناراحتی شکم ایجاد شود که خود منجر به اختلال در غذا خوردن وی شود. در این گونه موارد، بهتر است :

1- با مشاهده هر گونه تغییر در وضعیت اجابت مزاج با پزشک خود مشورت کنید.

2- غذاهای دارای فیبر زیاد مانند سبزیجات، حبوبات، غلات و آبمیوه مصرف کنید، زیرا فیبر باعث نگهداری آب در مدفوع و دفع راحت‌تر آن می‌شود.

3- در صورت اجازه پزشک، فعالیت‌هایی نظیر پیاده‌روی، نرمش و ورزش‌هایی که حرکات روده را فعال می‌کند، انجام دهید.

4- طبق برنامه مشخص، در رأس ساعت ویژه‌ای برای اجابت مزاج به دستشویی بروید. مصرف یک فنجان نوشیدنی گرم، درست قبل از درمان مقرر برای دستشویی رفتن، معمولاً مفید است.

5- بعضی داروها ممکن است ایجاد یبوست کند، از این رو درباره داروهای مصرفی خود با پزشک مشورت کنید.

درد

گاهی اوقات، ممکن است علت خوب غذا نخوردن شما درد باشد. درمان کافی درد، مهم است و باید دقیقاً با نظر پزشک انجام شود، مخصوصاً که درد موجب اختلال در غذا خوردن شما می‌شود، رعایت نکات زیر مفید است.

1- قبل از غذا خوردن، ورزش‌‌های آرامش دهنده انجام دهید ودر حین ورزش به موسیقی ملایم گوش کنید.

2- غذا را در کنار سایر اعضای خانواده یا دوستان صرف کنید تا احساس آرامش بیشتری داشته باشید.

خستگی

احساس خستگی، انجام فعالیت‌های روزمره شما را با مشکل روبه رو می‌کند. افسردگی، کم خونی، عوارض شیمی درمانی، رادیوتراپی و داروهای ضد درد می‌توانند در شما ایجاد خستگی کنند و خستگی می‌تواند اختلالاتی در وضعیت تغذیه‌ای شما ایجاد کند. از این رو :

1- غذاهایی بپزید که دستور پخت راحت‌تری دارند.

2- هر بار غذا را به مقدار بیشتری و برای چند وعده بپزید تا قابل نگهداری در فریزر باشد.

3- از دوستان و اطرافیان برای تهیه و پخت مواد غذایی کمک بگیرید.

زخم دهان

مصرف برخی داروها می‌تواند موجب التهاب و زخم در دهان و یا خشکی آن شود و شما را با مشکل روبه رو کند. اقدامات زیر در کاهش این حالت می‌تواند موثر باشد:

1- غذا را به صورت نرم درست کنید و روی آن سس یا آب گوشت فراوان بریزید.

2- از مصرف غذاهای داغ و تند خودداری کنید زیرا باعث تحریک زخم‌های دهان می‌شوند.

3- گرمای غذاها بهتر است در حد دمای اتاق باشد، زیرا خوردن غذاهای داغ ایجاد درد می‌کند و غذاهای سرد نیز مشکلاتی را برای فرد بوجود می‌آورد.

4- از مایعات به مقدار زیاد استفاده کنید. با این روش و با مصرف مایعات دارای کالری بالا می‌توانید انرژی مورد نیاز بدن‌تان را هم تأمین کنید.

5- در مورد مصرف محلول‌های شستشوی دهان که هم از دهان شما محافظت می‌کنید و هم موجب تسکین درد می‌شوند با پزشک خود مشورت کنید. (از مصرف محلول‌های شستشوی دهانی حاوی الکل خودداری کنید.)

6- مصرف تکه‌های یخ که آرام آرام در دهان آب می‌شوند، در بهبود خشکی دهان مؤثر است.

7- مکیدن لیموترش به افزایش ترشح بزاق و رفع خشکی دهان کمک می‌کند. 

/ 0 نظر / 32 بازدید