استفاده از رادیوداروها در تشخیص نفوذ سرطان ، به سیستم لنفاوی

 

هر کدام از ما در روز بارها و بارها نام سرطان ، بیماری و معضل قرن حاضر را می شنویم. این بیماری انواع و اقسام دارد، از سرطان پوست ، خون ، مثانه و پروستات گرفته تا رحم ، ریه ، سینه و...

البته تمام سرطان ها کشنده نیستند و با تشخیص بموقع و زودهنگام می توان به درمان امیدوار بود. فناوری های نوین می توانند در امور تشخیص ، درمان و تحقیقات پزشکی مصداق داشته باشد. به طوری که در بحث تشخیص از روش هسته ای در برخی روشهای تشخیصی پیشرفته برای تعیین ماهیت و محل ضایعات در بدن و بویژه ضایعاتی که ابعاد کوچکی دارند پیش از آن که بزرگتر و گسترده تر شوند به عنوان تشخیص زودرس استفاده می شود.

رادیوداروها در درمان بیماری هایی مانند بیماری های تیروئید، سرطان تیروئید و متاستازهای استخوانی پیشرفته در سرطان سینه ، سرطان پروستات یا سرطان هایی که در نقطه ای از بدن قرار دارند که دسترسی به آنها آسان نیست کاربرد بسیاری دارند.


در این میان برای جلوگیری از مشکلی مثل ابتلا به ورم بازو ناشی از ورم لنفی اندامها که ممکن است در مواردی پس از سرطان به سراغ بیمار ( خصوصاً بیماران نجات یافته از سرطان سینه ) بیاید ، استفاده از رادیوداروهای تشخیصی قبل از روشهای جراحی در درمان بدخیمی ها بسیار مفید است .

سیستم لنفاوی : نگهبان همیشه بیدار بدن

سیستم لنفاوی یکی از مسیرهای اصلی پخش سرطان (متاستاز) از یک قسمت بدن به سایر نقاط هستند. رگهای لنفاوی مجراهایی با دیواره نازکند و دارای دریچه های متعدد هستند که از برگشت جریان لنف جلوگیری می کنند. لنف از نظر ترکیب مشابه پلاسماست ، ولی بر خلاف خون به آرامی جریان دارد. سیستم لنفاوی مولد لنفوسیت ها و منوسیت ها، از بین برنده گلبول های قرمز نقل و انتقال دهنده قسمت زیادی از چربی جذب شده روده به جریان خون است. مویرگ های لنفی برای تشکیل مجاری لنفاوی به هم متصل می شوند و لنف را به گره های لنفی می رسانند. سایر مجاری لنفاوی ، لنف را از گره ها به رگهای اصلی لنفاوی و سپس آن را به داخل ورید زیر ترقوه تخلیه می کنند. جریان لنف حاصل انقباض ماهیچه های اسکلتی ، حرکات تنفسی ، ضربان قلب و حرکات روده ای است.

گره های لنفی معمولا ساختمان های ریزی به قطر حدود یک سانتی متر هستند و در انتهای دست و پا، گردن ، کشاله ران ، شکم و قفسه سینه واقع شده اند. گره های لنفی با عمل حفاظت در مقابل عفونت باکتریایی از طریق هضم و بیگانه خواری باکتری ها در رگهای لنفاوی انجام وظیفه می کنند. یک گره لنفی شدیدا عفونی ، متورم و حساس می شود. این سیستم یکی از مسیرهای اصلی پخش سرطان است. بیماری هوجکین ، لوسمی لنفوسیتی ، بیماری های مختلف متاستازی و اکثر اختلالات گره های لنفی می توانند به وسیله لنفوسنتیگرافی تشخیص داده شوند.

در این صورت پیش از آن که شخص مبتلا به سرطان سینه برای برداشتن بافت سرطان وارد اتاق عمل شود، با تزریق رادیودارویی در 4 طرف تومور سرطانی مشخص می شود که آیا سیستم لنفاوی نیز با بیماری درگیر شده است یا خیر. اگر این سیستم نیز با سرطان درگیر باشد، علاوه بر تومور باید بافتهای نگهبان یعنی سیستم لنفاوی نیز از بدن خارج شوند.

اما اگر سرطانی به این سیستم نرسیده باشد، دیگر لزومی به برداشتن آن نیست و بیمار پس از عمل جراحی دیگر از بیماری ادم رنج نخواهد برود. روش معمول و مورد استفاده برای تشخیص نفوذ سرطان به سیستم لنفاوی استفاده از یک نوع رنگ آبی است که این ماده رادیواکتیو نیست ، اما تنها تشخیص درست جراح عامل قابل استناد در آن است. یعنی جراح براساس تجربیات خود باید تشخیص دهد که رنگ آبی تا چه میزان در غدد لنفاوی نفوذ کرده و بر آن احساس متوجه میزان متاستاز سرطان سینه شود. اما مطمئنا استفاده از رادیوداروها در تشخیص ، بسیار دقیق تر و معتبرتر خواهد بود.

 

دلیل ورم ( ادم ) ناشی از برداشتن غده های لنفاوی چیست ؟

سیستم جریان لنف در بدن به طور هماهنگ با سیستم گردش خون کار می کند. مویرگ های خونی در هر نقطه از بدن ، بدون وقفه در حال ترشح مایعات ، پروتئین و سایر مواد به فضای بین سلولی هستند و قسمت عمده مواد خارج شده از مویرگ ها داخل ورید شده و مجددا وارد گردش خون می شوند. در این میان مولکول های درشت پروتئین قادر به عبور از جدار وریدها نیستند و به همراه مقداری آب وارد عروق لنفاوی از طریق سیستم گردش لنف از محیط خارج می شوند. مایع لنف پیش از وارد شدن به سیستم گردش خون از داخل غدد لنفاوی که در واقع ایستگاه های فیلترکننده لنف به شمار می روند عبور می کنند و تصفیه می شوند و در نهایت وارد سیستم گردش خون می شوند.

در این میان اگر به هر دلیلی مشکلی برای رگها یا غده های لنفاوی پیش بیاید که سیستم لنفاوی قادر به خارج کردن مایع لنف از موضع نباشد، آب و پروتئین در بافت تجمع می یابد که به آن ورم لنفی یا لنف ادم می گویند. این مشکل به دو صورت ممکن است رخ بدهد.

در نوع اول ممکن است فرد به صورت مادرزادی مشکلی در غدد لنفاوی داشته باشد یا این که رگهای لنفی از زمان کودکی در آنها رشد نکند، اما در نوع ثانویه این بیماری به دنبال یک سری عوامل خارجی از بدن که ممکن است در اثر تصادف یا عفونت یا جراحی ها و دستکاری هایی که انجام شده در فرد به وجود بیاید.

در افرادی که دچار سرطان سینه هستند جراح پس از خارج کردن عضو سرطانی براساس تجربه خود تعدادی از غده های لنفی مشکوک ناحیه را نیز خارج می کند که در نتیجه انسداد در مسیر جریان لنفی ایجاد شده و این انسداد باعث تجمع مایع لنف و تورم و پارگی عروق لنفاوی می شود و مایع لنف در موضع جمع شده فرد دچار تورم عضو می شود.

 
/ 0 نظر / 143 بازدید