مهم ‌ترین عوارض شیمی‌ درمانی

 

داروهای شیمی درمانی از طریق خون به سلول ‌های سرطانی و تمام قسمت ‌های بدن منتقل می‌ شوند.این داروها روی سلول ‌های سالم هم اثر تخریبی دارند که به ‌صورت عوارض جانبی بروز می‌ کند؛ این عوارض موقتی هستند و با پایان درمان قطع می ‌شوند.

 

کاهش تعداد سلول ‌های خونی

 

از مهم ‌ترین عوارض شیمی‌ درمانی، کاهش تعداد سلول ‌های خونی است که موجب مرگ بیمار می شود. شما با مدیریت صحیح این عارضه می ‌توانید در موفقیت درمان تان نقش بسزایی داشته باشید. .

اندام ‌های داخلی از قبیل مغز استخوان، طحال و کلیه به کمک سیستم گردش خون و شبکه عروق و غدد لنفاوی کار تولید و تکامل سلول‌ های خونی را انجام می ‌دهند. مغز استخوان به‌ صورت یک بافت اسفنجی در داخل استخوان قرار دارد و به‌ طور دائم در حال ساختن سلول‌ های خونی است. محصول نهایی مغز استخوان، گلبول‌ های قرمز، گلبول‌ های سفید و پلاکت‌ ها است. این سلول‌ ها بعد از ساخته شدن توسط سیستم گردش خون و شبکه لنفاوی به نقاط مختلف بدن منتقل شده و وظایفی را انجام می ‌دهند.

داروهای شیمی ‌درمانی از طریق گردش خون به همه جای بدن منتقل شده، هر گونه رشد و تکثیر را متوقف کرده یا کاهش می ‌دهند. یکی از این نقاط، مغز استخوان است. کاهش رشد و تکثیر در مغز استخوان می ‌تواند موجب آنمی، نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی شود.

که با توجه به نوع دارو و تفاوت سرعت رشد سلول‌ های خونی ممکن است یکی از 3 عارضه ی مذکور یا هر سه رخ دهد.

برای مقابله چه باید کرد؟

 

ممکن است پزشک معالج به ‌دلیل کاهش سلول ‌های خونی میزان دارو را کاهش دهد یا مدتی درمان را به تاخیر بیندازد. برنامه ی درمانی که پزشک برای شما تعیین کرده بهترین تصمیمی است که می ‌توانسته اتخاذ کند. وقتی برنامه درمانی به هر دلیلی به تاخیر بیفتد در واقع درمانناقص انجام شده است.

شیمی‌ درمانی روش ‌ها و مقادیر متفاوتی دارد. اگر سلول ‌های خونی کاهش شدید داشته باشند پزشک، برنامه ی درمانی را طوری تنظیم می‌ کند که مشکلی به ‌وجود نیاید.

و گاهی هم به ‌رغم بروز مشکلات از بیمار می ‌خواهد که عوارض را تحمل کند تا برنامه ی درمانی تکمیل شود.

به گفته ی متخصصان خون، هر کدام از عارضه ‌های آنمی، نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی نیازمند درمان اختصاصی هستند.

* فاکتورهای رشد خون ساز(Hematopoietic Growth Factors)

این مواد، تولید سلول ‌های خونی را در مغز استخوان تحریک می‌ کنند. فاکتور رشد خون ساز اضافی در بدن می ‌تواند اثرات شیمی‌ درمانی روی مغز استخوان را تا میزان زیادی کنترل کند. در طول شیمی ‌درمانی ممکن است فاکتور رشد خون ساز به‌ صورت تزریقی تجویز شود تا تولید سلول‌ های خونی جدید به حفظ وضع سلامتی کمک کند. برای هر کدام از سلول‌ های خونی فاکتور رشد خون ساز اختصاصی وجود دارد که ممکن است در طول درمان از انواع آن ها استفاده شود. بیشتر فاکتورهای رشد خون ساز به‌ صورت تزریق زیر جلدی تجویز می ‌شود. محل تزریق می ‌تواند بازو، ران، باسن یا شکم باشد و با توجه به نوع فاکتور رشد خون ساز به‌ صورت روزانه، یک روز در میان و هفتگی تزریق می ‌شود.

فاکتور‌های رشد خون ساز دارای عوارضی هستند که معمولا جدی نیستند و به ‌وسیله دارو درمانی به خوبی قابل کنترل هستند. همه ی عوارض ناشی از تزریق فاکتور رشد خون ساز، موقتی بوده و با پایان درمان، ناپدید می‌ شوند.

 

/ 0 نظر / 242 بازدید