به گفته سازمان بهداشت ، سرطان یکی از دلایل اصلی مرگ در جهان است . هر ساله بیش از 12 میلیون نفر در سراسر جهان به سرطان دچار می شوند و 7.6 میلوین نفر به خاطر آن جان می سپارند و پیش بینی هم می شود آمار مرگ ناشی از سرطان افزایش یابد . دکتر نیل بارنارد محقق و نویسنده برجسته در زمینه تغذیه رئیس پروژه سرطان است که ما را همراه با جینفر لی متخصص تغذیه با ارائه اطلاعات و تحقیقاتشان در مورد تغذیه جهت پیش گیری از سرطان ؛ کمک می کند .  


این پروژه از زمان بنا شدن در سال 2004 ، در جهت ترویج رژیم وگان ( گیاهخواری ) به عنوان درمان سرطان تلاش می کند .

دکتر بارنارد به عنوان محقق اصلی در بسیاری از تحقیقات کلینیکی به بررسی ارتباط میان رژیم غذایی و سلامت می پردازد و مقالات او در مجلات علمی و پزشکی برجسته به چاپ رسیده است . رسانه های ملی آمریکا اغلب نظرات او را در مورد موضوعات مهمی در زمینه تغذیه – سلامت – درمان جویا می شود .

 اقای دکتر بارنارد به همراه همکارانش در جهت « تغذیه درست برای درمان سرطان » تلاش های زیادی را انجام داده است و در راستای آن کتابهای متعددی را به تحریر در آورده است و یکی از آنان تحت عنوان « راهنمای درمان سرطان » است که خانم دکتر زرین آذر عزیز (متخصص دستگاه گوارش و کبد و پزشک تغذیه و درمان طبیعی در کالیفرنیای جنوبی ) لطف کردند این کتاب را برایم فرستادند . سعی میکنم جاهای مفید این کتاب را در اینجا وبلاگ حمایت و کمک به بیمارن سرطانی و برای بچه ها در فروم گیاهخواری و در سایت وگابوک بذارم که بقیه هم در خوندن این کتاب سهم داشته باشن . خصوصاً بیمارانی که با سرطان دست و پنجه نرم می کنند و باید یاد بگیرند که روی به رژیم گیاهخواری و سپس خامگیاهخواری بیارند .

 

این قسمت ترجمه  فصل 2 از این کتاب است که از فواید مصرف فیبر در مواد غذایی روزانه مان بحث میکند و بر همین اساس داشتن یک رژیم گیاهخواری را مناسب ترین نوع روش تغذیه ای برای دریافت فیبر مطلوب و کافی جهت کمک به درمان سرطان می داند .

 

محققان در مطالعاتشان برای رژیمی که بتواند در مقابل سرطان یاری مان دهد و از آن پیشگیری کند و یا به درمان ان بپردازد و در کل سلامت عمومی را ارتقاء و بهبود ببخشد وجود فیبر کافی را بسیار ضروری می دانند . فیبر چیست ؟

فیبر یا به عبارت دیگر به گیاهان زبری ( حبوبات – سبزیجات – میوه جات – غلات ) اطلاق می شود که در هضم شدن مقاوم هستند و فیبر را می توان بخشی از گیاه دانست که فوراً هضم نمی شود و از بسیاری جنبه ها به ما کمک می کند . وجود فیبر به بدن نظم می بخشد و حقیقت مهم تری که در فیبر وجود دارد این است که به پاک کردن سیستم داخلی بدنمان کمک می کند و مواد زائد و هورمونهای اضافی را از بدن حذف می کند.

 کار فیبر این است که چیزها را به حرکت در می آورد و این علاوه بر مواد غذایی شامل مواد سرطان زا در بدن هم می شود . اگر در غذای ما یک ماده غیر سالم موجود باشد ؛ بهتر است هر چه سریعتر از بدنمان دفع شود از جمله اگر ماده ای در غذا باشد که بتواند باعث ایجاد یا توسعه سرطان در روده شما شود و بتواند به سلولهای روده تان حمله کند باید از بدن خارج شود و سریع هم خارج شود ؛ که این کار عملکردی خوب برای بدن است که وجود فیبر به این عملکرد و حذف مواد زائد که در بدن می چرخند کمک می کنند . حالا چطور ؟

جریان خون به طور پیوسته وارد کبد می شود و کبد مثل یک فیلتر خون را از مواد زائدی که در ان موجود است تصفیه می کند و هورمونهای اضافی و داروهای شیمیایی ؛ کلسترول زائد را از بدن و جریان خون خارج میکند و آن را توسط لوله های کوچکی که مجرای صفرا نامیده می شود به سمت روده هدایت می کند  و کار کبد این است که به عنوان تصفیه کننده خون عمل می کند .

وجود فیبر در اینجا سبب می شود که در این پروسه چرخش ؛ مواد زائد و هورمونهای اضافی را جذب می کند و مواد زائد به فیبرها می چسپند و در این روند چرخش در موقع بازگشت از کبد وارد جریان خون نشوند و از طریق مجرای صفرا به روده انتقال پیدا کند و این عملکردی بسیار خوب است .

 لذا اگر مقدار زیاد هورمون استروژن در بدن سبب بروز سرطان سینه باشد یا مقدر کلسترول اضافی عاملی برای چاقی باشد یک رژیم پر فیبر می تواند مقدار زیاد استروژن و کلسترول زائد را از بدن دفع کند و مانع بروز سرطان سینه و یا ابتلا به چاقی گردد . پس یک مشکل اینجاست که مردم در غذای خود فیبر کافی ندارند .

 

سبزیجات ؛ میوه جات ؛ حبوبات و غلات فیبر زیادی در خود دارند . بنابراین وجود این مواد برای کار کرد خیلی خوب سیستم بدن بسیار ضروری است و مواد اضافی بدین طریق وارد جریان خون نمیشوند .

 حال اگر ناهار شما گوشت و سینه مرغ و ماست باشد چه اتفاقی می افتد ؟

در این محصولات چون حیوانی هستند هیچ فیبری وجود ندارد . بنابراین وقتی هورمونهای اضافی یا دیگر مواد شیمیایی همراه خون وارد کبد می شود ؛ چیزی در کبد به نام فیبر نیست که این مواد به ان بچسپند و در نتیجه باز وارد جریان خون می شوند و همین پروسه باز تکرار می شود و تکرار می شود .... (( کبد – مجرای صفرا – روده «هیچ فیبری وجود ندارد» - بازگشت به جریان خون )) که به این چرخه آنتروهپاتیک گفته می شود . آنترو به معنی روده و هپاتیک به معنی کبد .

 

این چرخه تا زمانی که فیبر نخورید ادامه دارد و مواد زائد درون جریان خون هستند . گاهی مواد شیمیایی زائد که به کارسینوژن میشناسیم به طور مخفیانه در این چرخه حمل می شود . قرار نیست این مواد شیمیایی سرطان زا ( کارسینوژنیک ) فقط از طریق هوا و کارخانجات وارد بدن ما شده باشد ؛ بلکه وقتی مرغ ، ماهی یا گوشت قرمزی که در درجه حرارت بالا پخته می شود سبب وجود این عامل های سرطان زا شود که وجود فیبر کافی در بدن سبب می شود این مواد از بدن دفع شوند . به همین دلیل وجود فیبر را می توان یکی از عامل هایی دانست که خطر ابتلا به سرطان کولون ( روده ) را کم می کند .

 

حالا به یک بررسی بپردازیم که چه موادی فیبر دارند ؟

فرآروده های گوشتی و حیوانی ( گوشت قرمز – مرغ – ماهی – تخم مرغ – فرواده های شیر و لبنیات ) هیچ گونه فیبری ندارند و در افرادی که چنین عادات خوردن و استفاده از مواد حیوانی داند مشکل یبوست هم وجود دارد .

 در دسته دیگر تولیدات و مواد گیاهی است که فیبر مطلوب و زیادی دارند و موادی ضد یبوست هم هستند . اولین کلید برای داشتن یک رژیم پر فیبر ؛ خوردن فراوان سبزیجات ، میوه جات ، حبوبات و غلات و جوانه های کامل و دوری از مصرف فراورده های حیوانی است .

 فیبرها دو نوع هستند : 1 – فیبر حل شدنی 2 – فیبر حل نشدنی

فیبرهای حل شدنی نوعی هستند قابل حل شدن در آب هستن و با کمی پختن حالت کرم رنگ دارند . این فیبرها به مقدار فراوان در حبوبات ؛ جو و بعضی مواد غذایی دیگر وجود دارد . فیبرهای قابل حل بهترین موادی هستن که سطح کلسترول را در بدن کنترل می کنند .

  

فیبرهای حل نشدنی درسبزیجات ، میوه جات ، گندم و دیگر دانه ها بسیار یافت می شود . فیبرهای حل شدنی کمک بسیار بزرگی به حرکت به حرکت محتوای درون روده می کند و از یبوست جلوگیری می کند .

از دیدگاه جلوگیری و مبارزه با سرطان وجود هر دو نوع فیبر خیلی خوب است . اگر یک رژیمی مبتنی بر سبزیجات ، میوه جات ، حبوبات و غلات کامل داشته باشید ؛ غنی ترین روش را برای داشتن فیبر کافی انتخاب کرده اید .

یک فرد عادی در امریکا روزانه در غذایش 12 گرم فیبر مصرف می کند . اگر این مقدار به عدد 40 گرم در روز برسد باید به خودتان تبریک بگویید . مصرف جوانه های گندم ؛ نان های سبوس دار ؛ سبزیجات چلیپیایی ( کلم بروکلی – برگ کلم – گل کلم ) ؛ میوه جات و حبوبات بسیار مناسب هستند تا به خودمان تبریک بگوییم و به عدد 40 گرم فیبر در روز برسیم .

 و حال بپردازیم به اینکه مقدار فیبری که از این مواد دریافت می کنیم چقدر است ؟ و چطور می توان متوجه شد به این میزان مطلوب از وجود فیبر رسیده ایم ؟ انها را دسته بندی می کنیم ...

 

·         حبوبات :   نصف فنجان لوبیا یا عدس 7.5 گرم و پخته آن 6.4 گرم . پس یک میانگین برای دسته حبوبات عدد 7 گرم است . برای جلوگیری اذیت شدن از نفخ و گاز معده می توانید ابتدا لوبیا را بخیسانید و بعد از آبکشی آنرا بپزید و سپس حبوبات را آنرا مصرف کنید .

·         سبزیجات : یک فنجان بروکلی 4.6 گرم – یک فنجان هویج 5.2 گرم ؛؛ پس میانگین برای سبزیجات 5 گرم است .

·         میوه جات : یک سیب 3.7 گرم - یک موز 2.7 گرم –- طالبی 1.3 گرم ؛؛ پس میانگین برای میوه جات 3 گرم است .

·         غلات : 2 گرم نان سبوس دار 2.1 فیبر دارد و نان سفید 0.5 گرم ؛؛ پس میانگین دسته غلات 2 گرم است .

·         فراورده های دامی و تخم مرغ و شیر و لبنیات هیچ فیبری ندارند .

 

پس با یک نگاه اجمالی می توان سرنخ خوبی بدست آوریم که بگوییم میزان فیبر در مواد گیاهی سفت تر بیشتر است . مثلاً  لوبیا ابدار نیست و فیبر ان از همگی زیادتر است ( 7 گرم ) و بعد هویج ( 5.2 گرم ) و بعد بروکلی ( 4.6 گرم ) و در سیب ( 3.7 گرم ) و در موز ( 2.7 گرم ) و طالبی که آبش از همگی بیشتر است ( 1.3 ) است .

 

البته باید دانست برای دریافت دیگر مواد مورد نیاز بدن مثل پروتئین و کلسیم و .... مصرف همگی و با هم این دسته جات گیاهی و میوه ها که در اینجا عنوان نشده و به فصول مختلف وارد بازار می شوند لازم و ضروری است  .   

پس می توانیم سبد غذایی مان را طوری تنظیم کنیم که به مقدار 40 گرم فیبر برسیمو به خودمان تبریک بگوییم .

 

یک مثال جالب :

 

.فرض کنید شما می خواهید مقداری از وزن خود را کم کنید . یکی از بهترین کارها افزایش فیبر در رژیم غذایی تان هست .  چون هر 14 گرم فیبر 10 % از کالری بدن را کاهش می دهد . یکی از دلایلی که یک فرد خامگیاهخوار با کاهش وزن مواجه می شود همین است اما همین فرد خامگیاهخوار مطمئن هست که بهترین روش سبک زندگی را انتخاب کرده و همیشه سالم می ماند ؛ چون بدنش از تمام فضولات و مواد زائد طی چنیدن و چندین سال تغذیه غلط پاک پاک شده . پس باید خوشحال باشد و به خودش تبریک بگوید . تو هم که از چاقی رنج می بری سبک روش غذا خوردنت را از پخته خواری و گوشت خواری با گیاهخواری عوض کن تا هم لاغر شوی و هم خودت و بقیه به تو تبریک بگویند .

 حال می دانیم یک فرد عادی در غذای مصرفی روزانه اش 12 گرم فیبر میخورد . اگر 14 گرم فیبر را اضافه کنیم 10 درصد کالری را می سوزانیم . چه خوب !!! هم سیر می شویم و هم برای لاغر شدن کالری از دست می دهیم . ( حالا 26 = 14 گرم+ 12 گرم ؛ فیبر داریم ) . بیایید 14 گرم فیبر دیگر وارد بدنمان کنیم هم سیر تر شده ایم و احساس گرسنگی نمی کنیم و هم مقداری فیبر را به مقدار مطلوب 40 گرم رسانیده ایم و هم 20 درصد کالری را سوزانده ایم ( 40 گرم = 14 گرم فیبر+ 14 گرم فیبر + 12 گرم فیبر )  

 لذا با افزایش فیبر سیر شده ایم و کالری جذبی را کاهش داده ایم . بی انکه گرسنه باشیم و به طور طبیعی وزن کم می کنیم . پس فیبر عالی است ؛ به هضم غذا کمک میکند و خطر ابتلا به سرطان را با دفع مواد زائد شیمیایی و دارویی کم میکند .

 یک فیبر سالم و مطلوب تا این حد و اندازه قدرت دارد .

 

ترجمه فصل 2 کتاب The Cancer Survivors Guide از موسسه PCRM