سرطان‌ پستان‌ عبارت‌ است‌ از رشد بدخيم‌ بافت‌ پستان‌. سرطان‌ پستان‌ امكان‌ دارد به‌ گره‌هاي‌ لنفاوي‌ همجوار، ريه‌ها، پرده‌ جنب‌ (پوشاننده‌ ريه‌ها)، استخوان‌ (به‌ خصوص‌ جمجمه‌)، لگن‌، و كبد گسترش‌ يابد. سرطان‌ پستان‌ قبل‌ از 30 سالگي‌ نادر است‌، و سن‌ حداكثر بروز آن‌ 65-45 سالگي‌ است‌. ميزان‌ بروز سرطان‌ پستان‌ پس‌ از يائسگي‌ افزايش‌ مي‌يابد.
علايم‌ شايع
در مراحل اوليه علايمي وجود ندارند، اما با كمك ماموگرافي (عكسبرداري از پستان) مي توان سرطان را در اين مرحله بدون علامت تشخيص داد.
تورم‌ يا وجود يك‌ توده‌ در پستان‌
احساس‌ مبهمي‌ از ناراحتي‌ در پستان‌، بدون‌ وجود درد واقعي‌
به‌ داخل‌ كشيده‌ شدن‌ نوك‌ پستان‌
به‌ هم‌ خوردن‌ شكل‌ و انحناهاي‌ طبيعي‌ پستان‌
به‌ وجود آمدن‌ فرورفتگي‌ در سطح‌ پستان‌
بزرگ‌ شدن‌ گره‌ هاي‌ لنفاوي‌ زير بغل‌ )در مراحل‌ انتهايي‌)
خون‌آلود بودن‌ ترشحات‌ پستان‌ ) به‌ ندرت‌)
علل
ناشناخته‌ است‌.
عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
در يك‌ خانم‌ بالاي‌ 50 سال‌ خطر بيشتر است‌.
در خانم‌هايي‌ كه‌ بچه‌دار نشده‌اند يا اينكه‌ در سال‌هاي‌ آخر دوران‌ باروري‌ بچه‌دار شده‌اند.
سابقه‌ خانوادگي‌ سرطان‌ پستان‌ (به‌ خصوص‌ مادر يا خواهر)
سابقه‌ وجود تومورهاي‌ خوش‌خيم‌ پستان‌ (بيماري‌ فيبروكيستيك‌ پستان‌)
زود آغاز شدن‌ قاعدگي‌ در نوجواني‌؛ دير شروع‌ شدن‌ يائسگي‌؛ وقوع‌ اولين‌ بارداري‌ پس‌ از 30 سالگي‌
سابقه‌ سرطان‌ پستان‌ در يك‌ پستان‌
سابقه‌ قرار گرفتن‌ در معرض‌ اشعه‌
در بيماراني‌ كه‌ سرطان‌ آندومتر رحم‌ يا سرطان‌ تخمدان‌ دارند.
در مورد خطر احتمالي‌ سرطان‌ پستان‌ ناشي‌ از هورمون‌ درماني‌ جايگزين‌، مطالعات‌ نتايج‌ ضد و نقيضي‌ را ارايه‌ داده‌اند و اتفاق‌ نظر واقعي‌ در اين‌ زمينه‌ وجود ندارد.
پيشگيري
- معاينه‌ ماهانه‌ پستان‌ از نظر وجود علايم‌ سرطان‌ توسط‌ خود فرد
- انجام‌ معاينات‌ توسط‌ پزشك‌ به‌ طور مرتب‌
- انجام‌ يك‌ ماموگرافي‌ روتين‌ به‌ عنوان‌ مقياس‌ پايه‌ در سن‌ 40-35 سالگي‌. از آن‌ به‌ بعد بايد ماموگرافي‌ تا 49 سالگي‌ هر يك‌ يا دو سال‌ يك‌ بار و پس‌ از 50 سالگي‌ سالانه‌ انجام‌ شود.
- رژيم‌ غذايي‌ متعادل‌ و كم‌چربي‌ داشته‌ باشيد. (البته‌ نتايج‌ مطالعات‌ در زمينه‌ ارتباط‌ رژيم‌ پرچربي‌ با سرطان‌ پستان‌ در انسان‌ غيرقطعي‌ هستند).
- اگر باردار هستيد، بهتر است‌ به‌ نوزادي‌ كه‌ قرار است‌ متولد شود از پستان‌ خود شير دهيد. در خانم‌هايي‌ كه‌ از پستان‌ خود به‌ نوزادشان‌ شير مي‌دهند ميزان‌ بروز سرطان‌ پستان‌ كمتر است.
- گاهي‌ ممكن‌ است‌ دارويي‌ به‌ نام‌ تاموكسيفن‌ براي‌ خانم‌هايي‌ كه‌ خطر سرطان‌ پستان‌ در آنها بالا است‌ تجويز مي‌شود.
عواقب‌ مورد انتظار
در صورتي‌ كه‌ سرطان‌ پستان‌ زود تشخيص‌ داده‌ و درمان‌ شود، علاج‌پذير است‌. ميزان‌ بقاي‌ ده‌ ساله‌ بيماران‌، به‌ مرحله‌ باليني‌ بيماري‌ در هنگام‌ تشخيص‌ بستگي‌ دارد.
عوارض‌ احتمالي
گسترش‌ به‌ اعضاي‌ حياتي‌ بدن‌ در صورتي‌ كه‌ درمان‌ زود انجام‌ نشود.
عوارض‌ جانبي‌ داروهاي‌ ضد سرطان‌ و اشعه‌ درماني‌
عوارض‌ پس‌ از عمل‌ جراحي‌ (عفونت‌ زخم‌، محدود شدن‌ حركات‌ شانه‌)
درمان

اصول‌ كلي
- آزمايشات‌ تشخيصي‌ عبارتند از: معاينه‌ باليني‌، نمونه‌برداري‌، و ماموگرافي‌. پس‌ از تشخيص‌، ساير بررسي‌ها مثل‌ سونوگرافي‌، اسكن‌ استخوان‌، عكس‌برداري‌ از قفسه‌ سينه‌، و اسكن‌ كبد انجام‌ خواهند گرفت‌.
- تصميم‌گيري‌ براي‌ درمان‌ خيلي‌ پيچيده‌ و اغلب‌ گيج‌كننده‌ است‌. اطمينان‌ حاصل‌ كنيد كه‌ تمام‌ انتخاب‌ها براي‌ شما توضيح‌ داده‌ شده‌ باشد و شما خطرات‌ و مزاياي‌ هر كدام‌ از روش‌هاي‌ درماني‌ را كاملاً فهميده‌ باشيد. اين‌ خيلي‌ مهم‌ است‌ كه‌ آگاهي‌ شما در اين‌ زمينه‌ بالا باشد، زيرا در واقع‌ شما عضوي‌ از تيم‌ درمان‌ هستيد.
- عمل‌ جراحي‌ براي‌ برداشتن‌ تكه‌اي‌ از پستان‌، يا كل‌ پستان‌، گره‌هاي‌ لنفاوي‌، مجاري‌ لنفاوي‌، و عضلات‌ زير پستان‌ )گاهي‌
- اشعه‌ درماني‌ )گاهي‌)
- هورمون‌ درماني‌ يا شيمي‌ درماني‌ )گاهي‌)
داروها
براي‌ احساس‌ ناراحتي‌ خفيف‌ هنگام‌ درمان‌، مي‌توان‌ از استامينوفن‌ يا آسپيرين‌ استفاده‌ كرد.
ساير داروهايي‌ كه‌ ممكن‌ است‌ مورد استفاده‌ قرار گيرند عبارتند از: ساير داروهاي‌ ضد درد؛ داروهاي‌ ضد سرطان‌، مثل‌ فلوئورواوراسيل‌، سيكلوفسفاميد، متوتروكسات‌، كلرامبوسيل‌، وين‌كريستين‌، دوكسوروبيسين‌، يا ملفالان‌؛ هورمون‌ها (مردانه‌ و زنانه‌)؛ داروهاي‌ كورتيزوني
فعاليت
اگرعمل‌ جراحي‌ انجام‌ شود، فعاليت‌هاي‌ عادي‌ خود را تدريجاً از سر گيريد.
انجام‌ تمرينات‌ بازتواني‌ پس‌ از عمل‌ جراحي‌ بستگي‌ دارد به‌ مقدار بافتي‌ كه‌ برداشته‌ شده‌ است‌ و نيز وضعيت‌ جسماني‌ عمومي‌ شما
رژيم‌ غذايي
هيچ‌ رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. تغذيه‌ مناسبي‌ داشته‌ باشيد.
در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ تان يك‌ توده‌ يا تغييرات‌ ديگري‌ را در پستان‌ كشف‌ كرده‌ايد.
اگر يكي‌ از موارد زير پس‌ از درمان‌ يا عمل‌ جراحي‌ رخ‌ دهد:
ـ تهوع‌ يا استفراغ‌، تب‌، تورم‌ در بازو
ـ دردي‌ كه‌ با دارو كنترل‌ نشود.
- اگر دچار علايم‌ جديد و غيرقابل كنترل شده ايد. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.